Биология пәнінен Республикалық пәндік олимпиаданың бірінші турының тапсырмалары. 8 сынып.

Биология пәнінен Республикалық пәндік олимпиаданың бірінші турының тапсырмалары. 2010 жыл.

8 сынып.

I бөлім. Төрт мүмкін жауаптың біреуін ғана таңдауды қажет ететін тест тапсырмалары ұсынылады. (әр дұрыс тест тапсырмасы үшін 1 балл).

Сібір күйдіргісінің қоздырғыштары– формасы бойынша ... болып табылатын бактериялар:
а) кокктар;
б) вибриондар;
в) спириллдер;
г) бациллалар. +

Тізімде беріген саңырауқұлақтардың ағаш өсімдіктерімен симбиозында ... болады:
а) қастауыш;
б) опенок;
в) ағаш саңырауқұлағы;
г) шыбынжұт. +

Қаңдай балдырлардың жасушаларында қабатты ядролар жоқ:
а) жасыл;
б) қызыл;
в) қоңыр;
г) көк-жасыл. +

Саңырауқұлақтардың жасушаларында жоқ:
а) вакуолдер;  
б) митохондриялар;
в) пластидтер; +           
г) рибосомалар.

Гүлді өсімдіктердің көбісі ... жатады:
а)  қос жарнақты өсімдіктерге; +
б)  бір жарнақты өсімдіктерге;
в)  гүлі жоқ;
г)  ткані жоқ.

Адам түсті орамжапырақтың қандай органдарымен қоректенеді:
а) үстіңгі бүршігін;
б) қалын шалқан секілді сабағын;
в) түрі өзгерген гүл шоғырын; +
г) қабырлағалырнда орналасқан бүршектер.

Масақтардың гүл шоғыры бар:
а) меруертгүл;
б) жұпаргүл;
в) қарабидай;
г) жолжелкен. +

Тамырлық түйнектер – бұл қатты қалыңдалған:
а) бағыныңқы тамырлар; +
б) тамыр талшықтары;
в) бас тамырлар;
г) ауа түйнектері.

Жеміс шоғыры болады:
а) алмұртта;
б) ананаста; +
в) бананда;
г) айвада.

Тамыр ұрпақты өсімдіктерге жатады:
а) итшомырт тәріздес бүрген;
б) дала қалуені;
в) көктерек;
г) аталғандардың барлығы. +

Жұпар иісті ваниль  – орхидея тұқымдас көпжылдық лиана. Оның ... кондитерлік өндірісте қолданады:
а) сабақтарын;
б) сабағы мен жапырағын;
в) гүл шоғыры;
г) жемістерін. +

Ұнтақ жармасын неден жасайды:
а) бидай; +
б) тары;
в) сұлы
г) арпа

 Жалаңаш тұқымдас немесе қапталған тұқымдас өсімдіктердің жалпы сипаты қандай:
а) споралардан дамуы;
б) гүлдің болуы;
в) тұқымнан дамуы; +
г) спорофиттің редукциясы.

Паразиттік тіршілік салтын сақтанатын қарапайымдылар:
а) тамыр аяқтылар;
б) қыл аяқты;
в) солнечниктер;
г) споровиктер. +

Цеце масасы адамда ... тудыратын трипанозомның тасымалдаушысы болып табылады:
а) ұйқы ауруын; +
б) шығыс күйдіргісін;
в) малярияны;
г) кокцидиозды.

Губканы зерттеу онда берік, біраз нәзік кремний қаңқасының бар екенін анықтады. Бұл губка не болып табылады:
а) таяз суда тіршілік етуші;
б) терең суда тіршілік етуші; +
в) жер бетінде тіршілік етуші;
г) судың қайту-кету зонасының тіршілік етушілері.

Құстардың түсті көру спектрі:
а) адамның түсті көру спектіріндей;
б) спектрдің инфрақызыл бөлігіне жылжыған;
в) спектрдің ультракүлгін бөлігіне жылжыған; +
г) адамның түсті көруіне қарағанда кең.

Аскаридамен қалдырылған жұмыртқалардың  личинкалардың дамуы қашан болады:
а) 37^оС температурасында,  СО₂ жоғары концентрациясында,  екі аптаның ішінде;
б) 20-30^оС температурасында,  СО₂ жоғары концентрациясында,  екі аптаның ішінде;
в) 37^оС температурасында,  О₂ жоғары концентрациясында,  екі аптаның ішінде;
г) 20-30^оС температурасында,  О₂ жоғары концентрациясында,  екі аптаның ішінде. +

Дөңгелек құрттардан қарағанда тікенекті құрттардың ... пайда болады:
а) ас қорыту жүйесі;
б) бөліп шығару жүйесі;
в) қан айналым жүйесі; +
г) нерв жүйесі.

Құрт – құмырсқалардың қабаты ... арқа жағында болады:
а) төс пен іштің;
б) төстің; +
в) бас төсі мен ішінің;
г) бас төсінің.

Жұмысшы аралар болып табылады:
а) жұмыртқа салып, ұрпағын күтуді бастаған аналық;
б) жыныс бездері дамымаған аналықтар; +
в) бір жылдан кейін жұмыртқа салуға қабілетті жас аналықтар;
г) ұрпақ әкелу жұмыртқасынан пайда болған аталықтар.

Галапагосс аралдарында тұратын теңіз игуаналары  ... жатады:
а) балықтарға;
б)қос мекенділерге; +
в) бауырмен жорғалаушыларға;
г) жыландарға.

Нанду түйеқұстарының қайсысы жұмыртқаны басып, балапандарды күтеді:
а) аналық қана;
б) аталық қана; +
в) екеуі де кезек-кезек;
г) жұмыртқалар ұясына тасталған құстар.

Қан айналым жүйесінің күрделенуі келесі жануарлардың қатарында хордалылардың эволюциясына әкеледі:
а) құрбақа – қоян – қолтырауын – акула;
б) акула – көлбақа – қолтыруын –қоян; +
в) акула – қолтырауын – көлбақа – қоян;
г) қолтырауын – акула – құрбақа – ит.

Әлем мұхитының мекендеушілерінің көп түрлілігі байқалады:
а) маржан рифтерінде; +
б) тропиктерде ашық теңізде;
в) поляр жанындағы аймақтарда;
г) терең сулы ойпаттарда.

II бөлім.  Бірнеше жауап нұсқалары бар тапсырмалар. Жауаптар матрицасына дұрыс жауапқа сай келетін әріпті (әріптерді) қойыңыз.

(8 балл)

Мысалы: 1 – а,в,г..

1. Төменде берілгендердің қайсысы Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген:

а) қарапайым сарғалдақ,                 б)  торлы питон,           в) қарақал,             

г)  арқар,                    д) мамыр інжіргүлі,                е) тоған көлбақасы.